RAM (Bellek)
Bilgisayarın o anda üzerinde çalıştığı verileri tuttuğu, çok hızlı ama geçici bellek.
Ne işe yarar?
Açık programlar, tarayıcı sekmeleri ve oyun verileri çalışırken RAM'de durur. Masa ne kadar genişse aynı anda o kadar çok dosyayı açık tutabilirsin. Bilgisayar kapanınca RAM'deki her şey silinir.
RAM az olursa ne olur?
RAM dolunca Windows verilerin bir kısmını diske taşır (sayfa dosyası). Disk RAM'den çok daha yavaş olduğu için program geçişlerinde takılma, sekmelerin yeniden yüklenmesi ve oyunlarda ani donmalar görülür.
MHz ne demek?
RAM'in veri aktarım hızıdır. DDR5-6000, saniyede 6000 megahertz frekansında çalışan RAM demektir. Daha yüksek hız, özellikle AMD işlemcilerde ve dahili grafikli sistemlerde fark yaratır. Ancak anakart ve işlemcinin desteklediği değerin üstü boşa gider.
DDR4 ve DDR5 farkı
DDR5 daha yeni, daha hızlı ve güncel platformların standardıdır. İkisi fiziksel olarak farklıdır ve birbirinin yuvasına takılamaz. Anakart hangisini destekliyorsa onu almak zorundasın.
CL nedir?
Gecikme süresidir (CAS Latency). Aynı hızdaki iki RAM'den CL değeri düşük olan daha hızlı yanıt verir. DDR5-6000 CL30, AMD sistemler için sık önerilen dengeli bir kombinasyondur.
8 / 16 / 32 GB kime yeter?
8 GB: yalnızca hafif ofis ve internet, günümüzde sınırda. 16 GB: günlük kullanım ve oyunların çoğu için yeterli. 32 GB: oyun artı yayın, yazılım geliştirme, fotoğraf ve video düzenleme. 64 GB ve üstü: ağır video, 3D ve sanal makineler.
RAM nasıl seçilir?
Önce anakartın desteklediği tipi (DDR4/DDR5) öğren. İki modüllü kit al (2 × 16 gibi) ve çift kanal çalıştır. Aynı markadan, aynı kitten alınmış modüller en sorunsuz sonucu verir. Farklı kitleri karıştırmak kararsızlığa yol açabilir.
RAM bozuksa belirtileri
Rastgele mavi ekranlar (özellikle MEMORY_MANAGEMENT), programların sebepsiz kapanması, dosyaların bozulması, bilgisayarın bazen açılıp bazen ekran vermemesi. Windows Bellek Tanılama aracı ya da MemTest86 ile test edilebilir.
RAM yükseltilebilir mi?
Masaüstünde neredeyse her zaman. Laptoplarda modele bağlı: birçok ince laptopta RAM anakarta lehimlidir ve değiştirilemez. Mac'lerde (Apple Silicon) bellek yükseltilemez.